Na wstępie wszelkich rozważań o programie telewizyjnym trzeba się uporać z pewnym drobnym kłopotem natury nazewniczej. Otóż trzeba sobie wyjaśnić, że „programem -telewizyjnym" nazywamy w języku pol­skim zarówno całokształt emisyjnej działalności telewizji, instytucji prze­znaczonej dla telewidzów, jak również poszczególne jej formy — poje­dyncze jednostki programu, pojedyncze jego odcinki, nazywane także czasem — właśnie z braku innej nazwy — audycjami, jak jednostki programu radiowego. Mamy zatem nazwę ogólną: „Program I i II Tele­wizji Polskiej", „program tygodniowy", „program dzienny" itp., oraz nazwę szczegółową na określenie „programu" np. w postaci dziennika TV, magazynu TV, teleturnieju, programu rozrywkowego itp., Istnieje co prawda propozycja, aby dla odróżnienia, a przede wszystkim ze względu na charakter rodzajowy przypisywany wszystkim formom telewizji, na­zywać je wszystkie widowiskami, ale propozycja ta się nie przyjmuje. Nie używają jej i są raczej jej przeciwni twórcy programu telewizyj­nego .— zresztą nie bez racji. Trudno przecież nazywać widowiskiem dzienniki TV, przemówienie męża stanu lub wykład w ramach Nauczy­cielskiej Uczelni Radiowo-Telewizyjnej „Nurt". Program telewizyjny jest zbiorem rozmaitych form komunikatów audiowizualnych pełniących różne funkcje. Informują one, przekonują, uczą, bawią, dostarczają doznań estetycznych. Stąd też jego wielorodza-jowość i wielopostaciowość, będąca odpowiednikiem różnych form dzia­łalności kulturalnej i różnych form wypowiedzi. Stąd również — różne sposoby jego klasyfikacji i trudności stojące przed młodą, rozwi­jającą się genologią telewizyjną, której ustalenia chcielibyśmy przedstawić dla niezbędnej orientacji w sposób uporządkowany w funk­cjach i formach programu telewizyjnego. Zbiór, jakim jest program telewizyjny, stanowi w różnych krajach swoistą strukturę, swoisty typ „firmowej mieszanki" o charakterystycz­nych własnościach decydujących o stylu telewizji programowej w róż­nych krajach. Wyraża się on w zawartości programu, tj. w różnych 178 treściach i formach wypowiedzi, oraz, co bardzo znamienne, w propor­cjach poszczególnych rodzajów w mieszance programowej, w koncepcji jego struktury ramowej. Warunkuje go przede wszystkim model kultury masowej, której jest częścią i jednym z wyznaczników. Jego wyróżniki mają więc swe źródło w polityce kulturalnej, w zadaniach stawianych telewizji oraz w określonych potrzebach, upodobaniach i tra­dycji danego narodu. 3. Program telewizyjny, jego zadania i funkcje społeczne, jakie spełnia, decydują z kolei o swoistości telewizji jako środka komunikowa­nia i jej roli wśród innych środków i form działalności kulturalnej. Decydują więc o skutkach jej oddziaływania, o tym, w jaki sposób kształtuje opinię publiczną, wpływa na postawy i obyczaje.